Posts

Incest, walging en instemming: ethiek valt (helaas) niet te herleiden tot één fundament

Wat is er mis met incest tussen twee volwassen die het allebei willen? vraagt Debra Lieberman in een interview over haar boek Objection (De Morgen 18 januari 2019). Ze bedoelt het als een retorische vraag.  De aanleiding is het reële geval van een Duitse geadopteerde jongen die later, zonder het te weten, met zijn zus trouwde en vier kinderen kreeg. Hij kreeg gevangenisstraf omwille van het incestverbod. Dat lijkt extreem. Vervolgens neemt Lieberman ons mee naar de suggestie dat er nooit iets mis is met incest, zolang het gaat om volwassenen die instemmen. OF er een wet moet zijn die incest verbiedt, laat ik buiten beschouwing. Maar dat sociale afkeuring van incest kortzichtig of ongegrond zou zijn, wil ik betwijfelen. En dat doe ik niet omdat ik zou walgen van het idee. Walging vormt volgens Lieberman alsmaar vaker een basis voor politieke, rechterlijke en morele beslissingen. Jonathan Haidt, een collega-psycholoog die beroemd werd met zijn studies over walging als morele emotie,  zou…

Waarom we ons nog niet te veel zorgen moeten maken om Soufiane

Afbeelding
Een van De Grote Vragen in de gelijknamige Canvas-reeks is of je mag spotten met andermans godsdienst. “Als je de vraag stelt of het mag, dan is er geen sprake van een noodzaak, dus doe het dan maar niet,” antwoordt Laura van Dolron. Prachtig antwoord.We hoeven niet steeds de grenzen op te zoeken van de vrije meningsuiting. Er is voldoende dat moet en nog niet gedaan is, waar we energie en tijd kunnen instoppen. Verdedigers van tienerpooiers terechtwijzen, bijv. Dat heeft Zuhal Demir goed gedaan. Maar ook, onze eigen privileges wat vaker tellen. Wat tienerpooiers doen is vreselijk, en een verleden van armoede en discriminatie zijn geen excuus. Die omstandigheden kunnen zeker wel een rol spelen in het verklaren van waarom iemand irrationeel en immoreel gedrag stelt, maar ze tasten het oordeelsvermogen van mensen om te weten wat mag en niet mag niet aan. Soufiane Eddyani weet goed genoeg dat wat zijn maat deed, en wat hij in een misplaatste steunbetuiging deed, niet mag. Hij probeert er …

Elke dag vrouwendag #IWD18

Afbeelding
Ik ben een dag te laat. Ik had gisteren iets willen posten, maar besloot wijselijk om me niet te laten opjagen door een arbitraire datum. Stress omdat het vrouwendag is… dat kan niet de bedoeling zijn van vrouwendag. En bovendien, als voor mijn gynaecoloog (bij wie ik gisteren op controle moest) geldt dat elke dag vrouwendag is, dan toch zeker ook voor mij.
De arbitraire datum toch ernstig nemend (is hij trouwens arbitrair gekozen, of weet iemand waarom precies 8 maart Internationale vrouwendag is? Ik heb me laten vertellen dat 11 november de Belgische vrouwendag is omdat op die dag toevallig Simone de Beauvoir tijd had om een lezing te komen geven in Brussel) heb ik deze week nog een keer een feministisch boekgelezen. De titel van het boek is voor non-native speakers (althans voor deze non-native speaker) niet meteen helder. Een boek dat “Down girl” heet zou naar mijn taalgevoel ook over disability en gender kunnen gaan, maar de associatie die je erbij hoort te hebben is die van “Dow…

Mag een samenleving vrouwen die niet in staat worden geacht kinderen op te voeden verplichten tot anticonceptie?

De Gentse studentenvereniging Engage organiseerde op 4 mei 2017 een debatavond volgens het model van de ‘fictieve rechtszaak’ (een voorbeeld vind je hier). Zes ‘advocaten’ mochten pleiten voor of tegen de stelling “Een samenleving mag moeders die niet in staat worden geacht tot opvoeden, verplichten tot anticonceptie.” Ik pleitte contra, dit was mijn pleidooi:
Als ik de verklaringen (bijv. hier en hier) lees van Hugo de Jonge, de Rotterdamse wethouder die verplichte anticonceptie op tafel bracht in de herfst van 2016 en in navolging van wie ook Antwerpse OCMW-voorzitter Fons Duchateau een ballonnetje opliet, dan vallen mij twee inconsistenties op die  illustreren hoe onzuiver dit wetsvoorstel is. Zo probeert Hugo de Jonge begrip op te roepen voor zijn voorstel door te benadrukken dat hulpverleners constant geconfronteerd worden met schrijnende situaties van kinderverwaarlozing en erger. Maar, allicht om grote weerstand te temperen, meldt hij ook dat de verplichte anticonceptie slechts…

Mag je 164 mensen doden om er 70 000 te redden?

Het Duitse programma "Terror- Ihr Urteil" (een rechtbankdrama waarin de kijkers bepalen welk vonnis er moet worden geveld over de fictieve majoor Lars Koch die besloot een door zelfmoordterroristen gekaapt vliegtuig uit de lucht te halen zodat het niet op een stadion met 70.000 voetbalsupporters zou vliegen) gaat veel meer over moraal dan over rechtspraak. Meer precies gaat het over een moreel dilemma: wat had de majoor moeten doen toen hij besefte wat de terroristen van plan waren? De echte vraag bij morele dilemma’s is eigenlijk of er wel een correct antwoord is. De film ‘Sophie’s choice’ (over de moeder in een concentratiekamp die verplicht werd te kiezen wie van haar twee kinderen naar de gaskamer moest) gaat ook over een dilemma. Zou iemand durven beweren dat er een correcte keuze is: moest Sophie haar zoontje opgeven om haar dochter te redden of moest ze haar dochter redden ten nadele van haar zoontje? Strikt genomen heeft ze nog een derde optie: geen keuze maken en z…

Update van een oude blogpost

Ik kopieer de oude blogpost (24 april 2014) integraal hieronder, maar niet zonder eerst deze recente ontwikkeling in de actualiteit mee te delen:

http://www.demorgen.be/binnenland/assisenjury-spreekt-wesphael-vrij-ik-denk-in-de-eerste-plaats-aan-veronique-b4f01252/


Moeten we onze vrienden overschatten?

Liefde maakt blind, zegt men. De verliefde ziet de lach, niet de rimpels. Ouders zien de talenten in hun kinderen, niet de gebreken. Vrienden nemen het bij voorbaat voor elkaar op en kunnen moeilijk geloven dat hun vriend een wrede misdaad heeft begaan. Onder invloed van de liefde zijn mensen partijdig, is hun blik bevangen en hun oordeel gekleurd. Stendhal sprak in dit verband over kristallisatie. Met iemand die in andermans liefde baadt, gebeurt hetzelfde als met een takje in een zoutmijn: na een tijdje vormen er zich kristallen die de banale werkelijkheid aan het zicht onttrekken. De geliefde schittert als duizend zoutkristallen op een naakte tak. Liefde verhult.

Het is een ding te z…

Burgerschap en The Big Lebowski

‘The Big Lebowski’ is overleden. David Huddlestone speelde de rol van de echte Big Lebowski in de gelijknamige film van de Coen-brothers.  De hoofdrol  in de film was voor Jeff Bridges die per ongeluk wordt aangezien als the Big Lebowski door enkele op geld beluste misdadigers, met alle grappig-pijnlijke situaties vandien – o.a. een geruïneerd tapijtje “that really tied the room together”. Het is een fantastische film. Samen met Fargo allicht hun beste. Een onderstroom in beide films is de moeite die mensen hebben om grote van kleine dingen te onderscheiden, en hoe een bagatel (zoals een postzegelverzameling, of een mooi tapijtje) al hun aandacht kan opeisen terwijl buiten hun hoofden om geschiedenis wordt geschreven, mensen worden gedood, misdadigers worden gevat. Kan je het hen verwijten? Stellen niet al onze dagelijkse bezigheden in het licht der eeuwigheid niets voor?

Voor het boek Denkbeelden schreef Thomas Nys een interessant en leuk filosofisch artikel over burgerschap naar aan…